Maiki jüka wayuunaiki (alijunaiki: maíz) tü kanuliakalü maiki jia wane ekuulü apunajuushi jütuma wayuu chi kama'anain wane apain, otta nutuma wayuu ekai apunajülin, tü maikikalü apünajünusu juyapo'ulü.

Maiki.
Aküjala süchikuwaa maiki

waima jo'u tü maikikalü

eesü maiki mariyo'ulu

eesü maiki kasuwo'ulü

eesu maiki kutano'ulü

eesu maiki pejetchi

Jünainje tü maikikalü ayu'ulaasü ujoolü, wa'a, poi, utojolü, la'üjalü, jupushuaya tü ekunakalü jutuma wayuu ma'ulujre kai, tü miyo'uyuukalü achukumuin wayuu jumaiwajenka, naashin na wayuu la'ülayukana tü maikikalü aapajüshi nutuma juya otta müsia püloui jumaiwainka jupula muijatuinya ekunuin watta kai.

Maiki sümüin wayuuEditar

 
Shiyaakuwa maiki

Tü Maiki münaka wanee eküülü apünajushi sütuma wayuu ekai kama'anain wanee apain ekai chiraa apünajuliin. Wattairü salii juya sunainje süitanuin sou Maaka nutuma Male'iwa.

Tü maikika wuitoui, yotopa Shia, otta tü süsaka lautachonsü, eesü maka sa'in apünüin meturaa saja'apüin ipünamüin, mülo'uyu süpana sünain yuttajüin Shia, mariiatat süsi mayasü shiulapaa tü süchonka katkaratsü sünainje süsaka.

Je'rasü sükua'ipaEditar

Waima so'u tü mai'ikikalü eesü Mai'iki mariyo'ula eesü Mai'iki kasuwo'ulü jee tü mai'iki pejetshi.

Tu mai'ikika ayüjanüsü süpülaa oujana, eesü süpülaa wa'a, laüjat, sawaa, yajaa.

Jamüsü sükumajiaEditar

Oujanüsü suluu Wushu Shia oujaka turaa wayuu jierü ekünüsü suluu okotüshi, ayajawushi süma süchiraa ka'ula, ousinapasü süpülaa apüsha anajanüsü suluu julaa.

Tü mai'ikika süpülaa su'ujanüin asetünüsü sulii koutalajuin Shia.

Apünajünüsü süma i'wa jee akostoulu (Agosto)süma juyaka ashatnüsü sünain ja'rai kashi maka sa'in joutale'u (enero)